พระสุเมธาจารย์ (ศรี ป.ธ.๔ รามัญ) | พระสังฆาธิการ

พระสุเมธาจารย์ (ศรี ป.ธ.๔ รามัญ)


 
เกิด พ.ศ. ๒๓๗๘
อุปสมบท พ.ศ. ๒๓๙๙
มรณภาพ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๕๕
วัด วัดชนะสงคราม ราชวรมหาวิหาร
ท้องที่ กรุงเทพมหานคร
สังกัด มหานิกาย


เพิ่ม/แก้ไขข้อมูล

สถานะเดิม


     พระสุเมธาจารย์ มีนามเดิมว่า ศรี หรือ สี เกิดในรัชกาลที่ ๓ เมื่อวันจันทร์ ขึ้น ๖ ค่ำ เดือน ๔ ปีมะแม สัตปศก จุลศักราช ๑๑๙๗ พ.ศ. ๒๓๗๘ เป็นชาติรามัญ เกิดที่บ้านกู้ (ไทยเรียกว่าบ้านไร่) ตำบลบางพูด จังหวัดนนทบุรี


บรรพชาและอุปสมบท

     เมื่ออายุได้ ๑๐ ปี ได้เรียนอักษรสมัยภาษามอญ ในสำนักพระอาจารย์นันท์ วัดศาลทอง แล้วได้บรรพชาเป็นสามเณร โดยมีพระอาจารย์นันท์ เป็นพระอุปัชฌาย์ และได้มาเรียนพระปริยัติธรรม ที่วัดปากอ่าว (เกล็ด) (คือวัดปรมัยิกาวาส ในปัจจุบัน) ภายหลังตามพระอาจารย์นันท์มาอยู่วัดชนะสงคราม ในกรุงเทพ ซึ่งต่อมาพระอาจารย์นันท์ได้เป็นพระวินัยธร (เข้าใจว่าเป็นฐานานุกรมในพระสุเมธาจารย์ เจ้าคณะรามัญ)

     ในรัชกาลที่ ๔ อายุได้ ๒๒ ปี ได้ไปอุปสมบทเป็นพระภิกษุที่วัดบางพูด (นอก) เมื่อวันอาทิตย์แรม ๑๒ ค่ำ เดือน ๖ ปีมะโรง อัฐศก จุลศักราช ๑๒๑๘ พ.ศ. ๒๓๙๙ พระปลัดเจ้าอาวาสวัดบางพูด (ใน) เป็นพระอุปัชฌาย์ พระวินัยธรรม วัดชนะสงคราม เป็นพระกรรมวาจาจารย์ พระวินัยธรนันท์ วัดชนะสงคราม เป็นพระอนุสาวนาจารย์

     เมื่ออุปสมบทแล้วได้มาอยู่ที่วัดชนะสงครามตามเดิม แล้วได้เข้าสอบไล่พระปริยัติธรรมเปรียญรามัญ สอบได้เปรียญ ๔ ประโยครามัญ (เทียบเท่าเปรียญไทย ๕ ประโยค ถือว่าจบเปรียญรามัญเพราะมีสูงสุดแค่เปรียญ ๔ ประโยคเท่านั้น) ภายหลังทรงพระกรุณาโปรดให้เป็นพระครูราชปริตร (ตำแหน่งปริตรรามัญ) แล้วให้ไปรักษาการตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดบวรมงคลอยู่คราวหนึ่ง ราวพ.ศ. ๒๔๑๐ เมื่อหม่อมเจ้าพระศีลวราลังการ เจ้าอาวาสวัดชนะสงคราม สิ้นชีพิตักษัยแล้ว

     รัชกาลที่ ๔ ทรงตั้งเป็นพระราชาคณะที่ พระอุดมญาณ แล้วโปรดให้ครองวัดชนะสงครามสืบต่อมา จากการตรวจสอบจากเอกสารต่าง ๆ แล้วสันนิษฐานว่า ผู้บันทึกประวัติท่านอาจเข้าใจผิดได้ว่าท่านเป็นพระครูปริตจึงคิดว่าเป็นพระครูราชปริต ในจดหมายเหตุ การตั้งสมณศักดิ์นั้นปรากฏว่าท่านได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระครูสุนทรวิลาศ และในปี พ.ศ. ๒๔๑๐ ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะดังข้อความในจดหมายเหตุว่า

     “วันจันทร์ เดือน ๓ ขึ้น ๓ ค่ำ (ปีเถาะ นพศก) ตั้งที่พระที่นั่งพุทไธสวรรย์ ให้พระครูสุนทรวิลาศ วัดชนะสงคราม เป็นพระอุดมญาณ เดิม (นิตยภัต) ๑ ตำลึง ๒ บาท ขึ้น ๑ ตำลึง ๒ บาท (รวม) ๓ ตำลึง พระปลัดอุตมทีปะ วัดชนะสงคราม เป็นพระครูสุนทรวิลาศ นิตยภัต ขึ้น ๑ ตำลึง ๒ บาท”

     ในรัชกาลที่ ๕ (ปีใดไม่ปรากฏ) ทรงพระกรุณาโปรดให้เลื่อนเป็นพระสุเมธาจารย์ บริหารธรรมขันธ์ รามัญสังฆคณาธิบดี ที่ตำแหน่งเจ้าคณะใหญ่รามัญนิกาย (เสมอชั้นธรรม) มีนิตยภัต ๕ ตำลึง มีฐานานุศักดิ์ตั้งฐานานุกรมได้ ๕ รูปคือพระครูปลัด ๑ พระครูวินัยธร ๑ พระครูวินัยธรรม ๑ พระครูสมุห์ ๑ พระครูใบฎีกา ๑

     ต่อมามีอธิกรณ์มีความผิดโดยใช้อำนาจลงโทษพระปลัดคลัง วัดปรมัยยิกาวาศ เกินสมควร ทรงพระกรุณาโปรดให้ลดสมณศักดิ์และลดนิตยภัตลงมาเทียบตำแหน่งพระอุดมญาณ แต่ยังคงราชทินนามที่พระสุเมธาจารย์ตามเดิม แล้วให้ปฏิบัติราชการแก้ตัวต่อไป

     เมื่อปีชวด สัมฤทธิศก จุลศักราช ๑๒๕๖ พ.ศ. ๒๔๓๗ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสไซโยก พระสุเมธาจารย์ (ศรี) ได้โดยเสด็จพระราชดำเนินด้วย เมื่อเสด็จกลับทรงพระกรุณาโปรดเกล้าให้ดำรงสมณศักดิ์และรับนิตยภัตรตามเดิม ตามพระบรมราชโองการว่า

     “พระราชาคณะรามัญ พระสุเมธาจารย์ เปลี่ยนตาลิปัตให้ถือพัดที่ธรรมอย่างเก่า เจ้าคณะใหญ่ฝ่ายรามัญนิกาย นิตยภัต เดิม ๔ ตำลึง ๒ บาท ขึ้น ๒ บาท (รวมเป็น) ๕ ตำลึง”

ตำแหน่ง

ฝ่ายปกครอง

พ.ศ. ๒๔๑๐ - ๒๔๕๕  เป็น เจ้าอาวาสวัดชนะสงคราม
 เจ้าคณะใหญ่ฝ่ายรามัญนิกาย

มรณภาพ


     ในรัชกาลที่ ๖ ราว พ.ศ. ๒๔๕๕ ท่านอาพาธด้วยโรคชรา สุขภาพไม่แข็งแรง รัชกาลที่ ๖ โปรดยกเป็นกิตติมศักดิ์ แล้วให้พระประสิทธิ์ศีลคุณ มาครองวัดแทนและในปีนั้นเองท่านได้ถึงแก่มรณภาพเมื่อวันศุกร์แรม ๑๓ ค่ำ เดือน ๑๒ ปีชวด จัตวาศก จุลศักราช ๑๒๗๔ ตรงกับวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ. ๒๔๕๕ เวลา ๒๐.๒๕ น. สิริอายุได้ ๗๘ ปี ดังประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่มที่ ๒๙ หน้า ๒๑๐๘ ลงวันที่ ๑๕ ธันวาคม ร.ศ. ๑๓๑

     พระสุเมธาจารย์ (สี) เจ้าคณะรามัญ วัดชนะสงคราม มียศเสมอชั้นธรรม อายุ ๗๘ ปี อาพาธเปนโรคชรา ถึงแก่มรณภาพเมื่อ วันที่ ๕ ธันวาคม ศก ๑๓๑ ฯ

สมณศักดิ์


เป็น พระครูสัญญาบัตร ที่ พระครูสุนทรวิลาศ
พ.ศ. ๒๔๑๐ เป็น พระราชาคณะ ที่ พระอุดมญาณ
เป็น พระราชาคณะเสมอชั้นธรรม ที่ พระสุเมธาจารย์ บริหารธรรมขันธ์ รามัญสังฆคณาธิบดี เจ้าคณะใหญ่รามัญนิกาย

แจ้งเพิ่มข้อมูล info@sangkhatikan.com

www.sangkhatikan.com สร้างขึ้นเพื่อให้ผู้ที่สนใจ ศึกษาข้อมูล และเป็นที่รวบรวมข้อมูลพระสังฆาธิการทั่วประเทศ
ทางผู้จัดทำขออนุญาติ เจ้าของรูปและข้อมูลทุกท่าน ที่นำมาเผยแพร่

พระสังฆาธิการ : sangkhatikan.com
สำนักงานweb : วัดสำโรงเหนือ อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ ๑๐๑๓๐
E-mail : info@sangkhatikan.com
Facebook